| Стэфан Збаражскі |
[Nov. 13th, 2009|09:58 pm] |
|
Лазячы па Вольфе, задаўся пытаннем: а як пісаўся ў свой час кірыліцаю ваявода троцкі Стэфан Збаражскі? Бо роду ён быў усё ж рускага, то бок "Степан" было б больш чакана чым "Стефан". Палез у "Архіў Сангушкаў" - і адказ пераўзышоў усе мае чаканні: Дворѧнинѹ нашомѹ, кнѧзю Стехванѹ Збаражскомѹ. |
|
|
| Кароткая абвестка |
[Oct. 16th, 2009|09:12 am] |
Маё сярэдней анёльскасці цярпенне вычарпанае. Пан Алесь Белы забанены на маім дзённіку. Апошняю кропляю быў наступны каментарый Белага:
спадар Курт чорным па-беламу адмаўляе наяўнасць у католікаў спецыфічных кульутрынх інтарэсаў. Таму што ён прыйшоў у католікі з місій ад радыкальных нацяналістаў, каб інстументальна выкарыстаць касцёл і каталіцкую культуру дзеля г.зв. "Беларускага Нац. Адраджэньня" (пагнаска-нацысцкага па сваёй сутнасці праекта). а вы спрабуеце адбяліць гэтую шытую белымі ніткаі інтрыгу, як, безумоўна, будзеце адбельваць і Марыйчын Каляндар, за ягоную ролю ў РазвіцЬці БелмоўнасЬці, і таксама будзеце сЬцЬвярдждаць, што хрысЬціянскай этыцы гэат не супярэчыць, затое ўтрымлівае дадатковыя бонусы для Бэлярушчыны.
Калі нехта жадае падпісацца пад гэтымі словамі Белага - зрабіце гэта тут, калі ласка, і я вас таксама забаню. Гэта сэканоміць мне шмат часу і нерваў і будзе вельмі міла з вашага боку.
(Калі ёсць фактычныя пытанні па апошняй гіпотэзе гурлівага гуру - каляндар той я лічу і лічыў скрайне дрэннай ідэяй, пра што асабіста Марыйцы казаў яшчэ да яго выхаду).
І яшчэ. Тым джэнтэльменам, якія раілі рабіць Беламу скідку на нейкую меркаваную псіхічную нездаровасць: я бачыў псіхічна нездаровых людзей. З нездароўя можна стаць хлусам; можна стаць хамам. Але подлым хвароба не зробіць, гэта трэба прынесці з сабою, і неадэкват тут хіба выканае ролю алкаголю з прымаўкі пра "што ў цвярозага на ўме". Хвароба, калі яна мае месца, можа прымусіць чалавека блытаць усё ў адну кучу - але не з такой яўнаю выгодаю для сябе. Гэта не трызненні, гэта універсальныя аператыўныя метады абмазвання памыямі ўсіх, хто з ім незгодны; па вядомым патэрне "спрашчай і паўтарай", дарэчы. І гэта робіцца занадта відавочным, каб ад гэтага адмахвацца. |
|
|
| Св. Геранім |
[Sep. 30th, 2009|10:51 am] |
А вось чэшская выява сённяшняга святога. Св. Геранім працы Майстра Тэадорыка. |
|
|
| Гадавіна |
[Sep. 29th, 2009|11:32 am] |
У фрэнд-ленце падказваюць, што роўна 480 год назад свет атрымаў вось гэтую выдатную кнігу:
Статут Вялікага Княства Літоўскага, першая рэдакцыя, 1529. |
|
|
| Сёння |
[Sep. 28th, 2009|02:22 pm] |
 |
|
|
| Бэўвульф 11/44 complete |
[Sep. 24th, 2009|12:57 am] |
X.
Выйшаў Хродгар з героямі дацкімі
Прэч з харому, абаронца Ск'ільдынгаў.
Палег шматхвальны спачываць да світання
Ў абдыме жончыным. У доме ж выдатным
Паставіў дастойны – так расказвалі –
Дазор надзейны. ( Read more... ) |
|
|
| Ці ведаеце вы, што... |
[Sep. 21st, 2009|10:58 pm] |
...урад маршалка ашмянскага ў самы апошні момант, у 1793, паспелі ўзнесці да кашталянскай годнасці. Новая пасада не праіснавала і да канца таго ж года, але маршалак Марцін Аскерка яшчэ паспеў атрымаць каралеўскі прывілей на яе заняцце, стаўшы такім чынам першым і апошнім кашталянам ашмянскім.
Такіх кашталянаў-на-год было, што праўда, нямала. Браслаўскі, Лідзкі, Ковенскі, Гародзенскі... |
|
|
| Адгадка |
[Sep. 21st, 2009|11:43 am] |
Гледзячы па статыстыцы, загадку фрэнды пачыталі, а адгадваць амаль ніхто не ўзяўся. Адзіны эпас, які адгадаўся ў каментарах - шаноўнай kamrushepa - гэта "Збаўлены Ерузалем" Тарквата Таса.
А справа ў тым, што паводле Шатабрыана, наколькі я зразумеў, для эпаса істотна ўключаць нават не проста цудоўнае, а цудоўнае рэлігіі. Таму "Энеіда", дзе яўным чынам дзейнічаюць багі, ці "Збаўлены Ерузалем", дзе можна пабачыць анёла - акурат эпічныя паэмы. І ў выніку эпічных паэм пасля антычнасці Шатабрыан налічыў тры: Боственная камедыя Дантэ, названы ўжо "Збаўлены Ерузалем" Таса і, раптоўна, "Згублены рай" Мільтана.
Вось.
UPD: lady_z_shalomam у апошні момант паспела кінуць гіпотэзу пра Мільтана. Самым запамятаваным застаўся Дантэ :) |
|
|
| Тры эпасы сучаснасці |
[Sep. 20th, 2009|02:52 pm] |
А вось такая загадка панству.
Франсуа-Рэнэ дэ Шатабрыан у праграмнай сваёй працы "Геній хрысціянства" піша, што эпас - вяршыня паэзіі, і праз гэта надзвычай рэдкі. Паводле Шатабрыана, "эпічных паэм налічым усяго пяць: дзве антычныя і тры сучасныя". Гледзячы па згадцы Гамера і Вергілія крыху вышэй, дзве антычныя - гэта Іліада+Адысея і Энеіда. А вось "тры сучасныя" я б нізавошта не адгадаў, калі б сам аўтар не разбіраў іх падрабязна далей. А вы адгадаеце? Сучаснасць тут, зразумела, бярэцца шырока і ўключае нават сярэднявечча.
Каменты скрыняцца. |
|
|
| Пазнанскі зборнік |
[Sep. 17th, 2009|01:05 pm] |
|
Падкажыце, панства, такую рэч. Ці магчыма здабыць факсіміле якіх-небудзь старонак пазнанскага зборніка? У ідэале кавалак летапісца, але калі што з аповесцяў - то і таксама добра. |
|
|
| Лёгкае афігенне |
[Sep. 14th, 2009|02:06 pm] |
Я не тое каб хачу з некім лаяцца і разводзіць публічную дыскусію. Я, як гэта са мною часта бывае, проста ціха фігею.
У ліпні на ЖЖ з'явіўся сабе артыкул Л.Сіньковай "Старая маргінальная беларушчына...", які спарадзіў ніфіговы срач. Ключавая фраза, як мы ўсе памятаем - "Усе яны [Бахарэвіч, Мартысевіч, etc.] добрыя і цікавыя пісьменнікі, але беларушчына ў іх не мае статусу сакральнага". Калі я слушна разумею, як гэта перакладаецца, то правініліся вышэйназваныя - даслоўна - скептыцызмам да метанаратыву. Абуральная з'ява, сапраўды, і надта нестандартная, каб тэрміналагічна дакладна яе апісаць.
І вось зараз на сайце Архэ з'явіўся "наўздагон" артыкул А.Бязлепкінай, які нам падрабязна вытлумачае, што не, мелася на ўвазе, што скептычная да метанаратыву літаратура такі мае права на існаванне, але ж мусіць ведаць сваё месца - маргінальнага эпатажу. Ну так, гэта ўсё спрашчае.
Не, я цалкам гатовы зразумець крытыку нашага пастмадэрну "знутры"; так, агульны узровень гуманітарнай культуры ў нас пасрэдны і праз гэта гульні нярэдка выходзяць дробнымі; так, хочацца больш эрудыцыі ў добрым сэнсе слова, больш адукацыі ў добрым сэнсе слова і г.д.
Тым больш я гатовы зразумець крытыку нашага постмадэрну "спераду"; так, гэтага ўсяго ўжо шмат па ўсім свеце, хочацца новага прарыву і чагосці зусім нябачанага, а пошуку ў нашай культуры не адчуваецца і г.д.
Але - мне падаецца, ці мы назіраем крытыку постмадэрну "ззаду"? Маўляў, куды ўвогуле гэтая хрэнь лезе і якое мае права? Мамма міа, панове, гэты звер ужо захапіў карону джунгляў, зжэр там палову капытных і хутка здохне сваёй смерцю ад старасці. Пачакайце ўжо гэтага, калі не падабаецца. Але не час, зусім не час прывучаць яго да латка.
Ці я чагось не дарубаю? Панове літаратары і крытыкі, пра што вы там насамрэч стасуецеся? |
|
|
| To be or not to be |
[Sep. 4th, 2009|05:57 pm] |
Магчыма, адзін з самых стандартна-заманлівых для перакладчыка кавалкаў ангельскай літаратуры; цэнтральны маналог Гамлета. На жаль, так і не чытаў, што на гэты конт рабілі ў існуючых беларускіх перакладах (кніжкі шукаў, але не знайшоў). А сам маю на гэты конт такое меркаванне. Гамлет - інтэлектуальны рэфлесуючы эмагот, і вось ён нам кажа:
То быць - альбо не быць? Пытанне ў гэтым.
Што годна сапраўды: прымаць маўкліва
Ад лёсу звар'яцелага напады,
Ці стаўшы збройна супраць мора бедаў,
Тым самым іх пазбыцца? Ўмерці - то бок
Заснуць; і толькі. Гэты сон, між тым,
Кладзе канец і болям, і бязладдзям,
Што плоці прыналежаць. Успаўненне
Ўсяго, зайздросны шлях. Памерці. Спаць.
Спаць. Мо і сніць аб нечым... Вось дзе пастка;
Што прыдзе там да нас, у сне смяротным,
Калі з душы атрусім тло жыцця?
Таму й марудзім. Вось яна, прычына
Цягнуць і доўжыць гэтую бяду.
( Read more... ) |
|
|
| Крышку жоўчы |
[Sep. 2nd, 2009|04:26 pm] |
Крыптагістарыкуючы у 2006 над Літоўскаю Хронікаю, А.Латышонак, у прыватнасці, піша:
Ініцыятарскай роляй Альбрыхта Гаштаўта можна растлумачыць шмат якія сюжэты легенды... Сама маляўнічы з падобных сюжэтаў — гісторыя з Тройдзенем, які нібыта быў заснавальнікам Райгораду і вельмі жорсткім ды ваяўнічым ўладаром гэтага «панства». Сапраўднае «райгорадзкае панства» пасьля бунту Глінскага дасталося Мікалаю Радзівілу. Такім чынам Радзівіл, тады галоўны вораг Альбрыхта Гаштаўта, стаў ягоным суседам на Падляшшы. У 1519 г. адзін з радзівілаўскіх старастаў напаў і спаліў замак у Тыкоціне, зь якога Гаштаўт ледзьве ўцёк жывым. Таму пра Тройдзеня пішацца ў легендзе, што «горшы быў тым землям, ніжлі Антыёх Сырыйскі, і Ірад Ерусалімскі, і Нэрон Рымскі».
Вашую ж налева.
У легендзе сказана:
И будучы ему там на кнежени, великие вальки чынил з ляхи и з русю, и з мазовшаны, и завжды зыскивал, и над землями их силные окрутенства чынил, што нижеи описуеть y рускои кроиницэ, иж горъшыи был тым землям и окрутнеишыи на них, нижли Антиох сирскии и Ирод иерусалимскии, и Нерон рымскии, што так был окрутныи и валечныи.
Трэба неяк пазамежна не цікавіцца рускімі летапісамі, каб не пазнаць досыць дакладную адсылку на галіцка-валынскі:
Нача княжити в Литве оканьный, и безаконьный, прокляты, немилостивый Тройдей, егоже безаконья не могохомъ писати срама ради. Такъ бо бяшеть безаконьник, яко и Антиохъ Сурьскый, Иродъ Ерусалимъскый и Неронъ Римъскый. И ина многа злейша того безаконья чиняше.
У якія вякі аўтар Хронікі падаў для разнастайнасці аўтэнтычныя звесткі - а менавіта тут у яго і шукаюць падвоху і разводзяць Ківач Фуко.
(Заўважым у дадатак, што і сама думка пра падкрэсленую негатыўнасць гэтага пасажу пра Трайдзена ў вачах аўтара і першапачатковых чытачоў можа быць прадуктам мадэрнізуючага погляду на тэкст. Прынамсі словы "и завжды зыскивал" - г.зн. "і заўжды перамагаў" - у такую канцэпцыю кладуцца блага; а лаянка з боку ворагаў - параўнанні ў яўным выглядзе пададзены як цытата з ваенных праціўнікаў - джэнтэльмену не шкодзіць).
З часу публікацыі прайшло ўжо тры гады і, думаю, гэта і без мяне ўжо не раз сказалі; але я проста афігеў. |
|
|
| Пытанне такое |
[Aug. 24th, 2009|10:59 pm] |
|
Пасля чытання ў вялікіх колькасцях беларуска-літоўскіх летапісаў, патрапіліся мне на вочы яшчэ Свідрыгайлавы дакументы, таксама рутэнамоўныя. І па сумме там бачанага ўзнікла такое пытанне: навошта мы беднага Швітрыгайлу завем Свідрыгайлам? |
|
|
| Графства Слайга |
[Aug. 18th, 2009|10:41 am] |
|
Учора зранку выгрузіліся з роварамі ў аэрапорце Слайга, праехалі паўз Нокнарэй і Кэраўмор да горада, а там павярнулі на поўнач. Увечар спыніліся ў вёсцы пад схіламі Бэн Бальбэна ў двух кіламетрах ад возера Глен Кар. Сёння ходзім тут, заўтра - далей на поўнач, у Данегол. |
|
|
| Цыбулінка |
[Aug. 11th, 2009|03:03 pm] |
Хто чытаў "Братоў Карамазавых" Дастаеўскага, памятае, мусіць, гісторыю пра злую бабу ды цыбулінку. Ды нават і хто не чытаў, верагодна, памятае, бо гэты кавалак часта цытуюць. То вось Фёдар Міхайлавіч не падманваў, і байка тая сапраўды народная. У Яна Карловіча яна з малымі адрозненнямі занатавана ў 1871 годзе (за 9 год да выхада рамана Дастаеўскага), і мае пазнаку:
Z Lidzkiego i z pod Wilna; bajka ta z różnemi odmianami i dodatkami znana jest na całej Litwie.
Варыянт бліжэйшы да "раманнага" - дзе пук цыбулі парваўся менавіта калі баба адбрыквалася ад іншых душаў - занатаваны другім; трэба разумець, што ён з-пад Вільні, а першы, прасцейшы (дзе пук проста парваўся - недастаткова яго аказалася) - лідзкі.
Пры тым узяць яе ад Карловіча Дастаеўскі, выглядае, не мог, бо надрукаваныя гэтыя занатоўкі былі пазней. Павінны быў недзе сам чуць, ці мо бачыў у якім ранейшым фальклорным зборніку. |
|
|
| Гісторыя пра гучную славу Беларусі |
[Aug. 4th, 2009|05:53 pm] |
Учора па дарозе з графства Кэрры назад у Дублін мы вячэралі ў мястэчку Мэллаў, і падалі нам у тамтэйшай карчме да пастушага пірага (які напалову складаецца з бульбы) на гарнір ізноў жа бульбу. Што, па-першае, не магло мне не спадабацца, а па-другое, нагадала гісторыйку, што здарылася месяцы з два таму.
Калі на пытанне "Адкуль вы?" адказваеш "З Беларусі", то рэакцый звычайна бывае тры. Альбо пра такую краіну не знаюць ўвогуле, альбо ведаюць толькі, дзе яна знаходзіцца, альбо чулі яшчэ пра Чарнобыль; вось і ўсе веды. Але аднойчы трапілася цудоўнае выключэнне. Пачуўшы, што мы з Беларусі, кіроўца турыстычнага аўтобуса ў Голўэі радасна сказаў:
- О! То вы, значыцца, бульбу любіце.
- Любім, - не сталі адпірацца мы. - А вы скуль ведаеце?
- А я ў газеце чытаў, - адказаў кіроўца. - Вы - адзіная краіна, ў якой бульбы на чалавека спажываецца болей, чым у Ірландыі. А мы ж яе ядзім на сняданак, на абед, на вячэру ды яшчэ раз перад сном. То вы, мусіць, па ёй зусім шызанутыя.
Вось гэта, напраўду, добрая слава. |
|
|
| Герольд Litherland |
[Jul. 28th, 2009|11:35 pm] |
|
А вось падскажыце мне, яснае панства, ці працягвае выходзіць "Герольд Litherland"? А калі працягвае, то дзе можна паглядзець зместы нумароў? На "Камунікаце" ж, я так разумею, не ўсё? |
|
|
| navigation |
| [ |
viewing |
| |
most recent entries |
] |
| [ |
go |
| |
earlier |
] |
| |
|
|
![[info]](http://l-stat.livejournal.com/img/userinfo.gif){kind=small}
ilnur's journal