Антон Францішак Брыль ([info]ilnur) wrote,
@ 2009-06-02 16:26:00
Previous Entry  Add to memories!  Tell a Friend  Next Entry
Entry tags:Кітаўрус

Hipocentaur albo Kitaurus
Piekosiński Franciszek. Heraldyka polska wieków średnich. Akademia Umiejętności, Kraków, 1889
s. 226-227

207. Hipocentaur albo Kitaurus.

Pieczęć kniazia Siemiona Iwanowicza z r. 1433* wyobraża hipocentaura w ten sposób, iż jest to połukozioł-połuczłowiek, a mianowicie tylnia część i cztery nogi kozła, a przód człowieka z płaską czapką na głowie i dwoma rękami na piersiach założonemi (Fig. 381).

Klejnotu nie ma.

Hipocentaur albo Kitaurus
Fig. 381

Ale herbarz arsenalski podając na karcie 95 stronicy odwrotnej herb Pawła Algimunta księcia holszańskiego, biskupa wileńskiego, rysuje w pierwszem polu tarczy czteropolowej hipocentaura w odmienny sposób. Ma to być mianowicie połukoń i połuczłowiek, ale ogon konia przedstawia węża o smoczym łbie, zwróconego paszczą ku połuczłowiekowi. Połuczłowiek zaś odwrócony ko temu gadowi strzela doń z napiętego łuku. W ten sam sposób jest ten herb przedstawiony także na pieczęci kniazia Siemiona Juriewicza z r. 1503**.

*) Muzeum XX. Czartoryskich w Krakowie.
**) Archiwum sławuckie I str. 150 i tab. III.




(9 comments) - (Post a new comment)


[info]forion
2009-06-02 06:10 pm UTC (link)
Мнэ... казла бачу, хоць і з нагамі паламанымі, а чалавек-та тут дзе? %) Тое, што ўверсе - гэта нейкі пёс паддаты. :))

(Reply to this) (Thread)


[info]ilnur
2009-06-02 06:21 pm UTC (link)
Самому цікава, ці не wishful thinking гэта ў Пекасіньскага пра паўчалавека. Відавочна, нейкая міфічная істота, і мала сумневу, што менавіта яе праз пакаленьне-другое перарабілі ў класічнага кентаўра. Але што гэта было першапачаткова - так адразу й ня скажаш.

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]maksim_l
2009-06-09 05:03 pm UTC (link)
рукі ёсць, імхо, літоўская міфічная істота мела б 4 рацыянальных капыта

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]ilnur
2009-06-09 05:19 pm UTC (link)
Я б сказаў, што гэта нешта "з целам казла, чалавечым торсам і галавою нейкай хрэні (магчыма, асла ці каровы)". Вельмі характэрны абрыс у галавы, унізе простакутнік, а ўверх рэзка расшыраецца, і два буйных вока; галовы дамашняга ската на пячатках таго часу малююцца вельмі падобна, адмыслова шукаў па тым жа Пекасіньскім; ды і людзей выяўляць умеюць досыць нармальна, каб пытанняў не было :)

Адкуль яно такое - ня ведаю, але, штопраўда, і аднога казлінага цела (а тут ня зблытаеш) ужо досыць, каб моцга засумнявацца ў досыць папулярным (ня ведаю, як у спецыялістаў) супастаўленні з кентаўрамі на рускіх манетах - там як быццам пераканаўчыя сілуэты конскіх целаў.

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]maksim_l
2009-06-09 06:28 pm UTC (link)
сабака? Палкан

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]ilnur
2009-06-09 08:14 pm UTC (link)
Палкану, як быццам, казліных кавалкаў няма адкуль узяць. Ён жа проста паўсабака, а ў позніх версіях - паўконь. Тым болей першы славянскі пераклад "Бавы каралевіча" з'явіўся на стагоддзе пазней гэтай пячаткі.

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]maksim_l
2009-06-09 09:09 pm UTC (link)
Кітаўрас быў вядомы на Русі яшчэ ў сяр. 14 ст., выявы яго захаваліся, напэўна і Палкан таксама. Пра казлінасць спрачацца не буду, казлоў мала ведаю :)

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]ilnur
2009-06-09 09:22 pm UTC (link)
Пуліканэ, мне здавалася, сам па сабе досыць позна прыдуманы ў межах рыцарскага рамана, каля пачатку 15га. Хаця ня ўпэўнены цалкам.

(Reply to this) (Parent)(Thread)


[info]maksim_l
2009-06-09 09:39 pm UTC (link)
Відаць, гэта я іх блытаю аднаго з другім, з-за пазнейшай народнай этымалогіі Пуліканэ як Полуканя, вінаваты.

(Reply to this) (Parent)


(9 comments) - (Post a new comment)

Create an Account
Forgot your login or password?
Login w/ OpenID
English • Español • Deutsch • Русский…